NowotwórPowstawanie nowotworów i ich leczenie

Nowotwór sutka jest najczęściej wystę­pującym nowotworem u kobiet. Typowe pierwsze objawy tego nowotworu to zazwyczaj bezbolesny guzek w piersi, widoczne zmiany kształtu, barwy czy utkania gruczołu piersiowego lub brodaw­ki. Częstym objawem jest też wydzielina z brodawki sutkowej i bolesność podczas uciskania piersi. Szanse na wczesne wykrycie i rozpoznanie można znacz­nie zwiększyć prowadząc autokontrolę i kliniczne badania piersi. Standardowym badaniem jest tu mammografia (polecana przez specjalistów jako badanie wyko­nywane raz w roku) i badania kontrolne piersi u kobiet powyżej 40. roku życia, a także u niektórych kobiet młodszych. Rak żołądka i odbytnicy. Objawy, które powinny zaniepokoić to: krew w stolcu, wszelkie zmiany rytmu wypróżnień, uczu­cie dyskomfortu w okolicy żołądka, niewytłumaczalny spadek masy ciała. Podobnie jak w przypadku pozostałych nowotworów szanse na rozpoznanie i wyleczenie zwięk­szają się dzięki prowadzonym regularnie (corocznie) - zwłaszcza u osób po czterdzie­stym roku życia - badaniom. Należą do nich palpacyjne badanie odbytu oraz test diagnostyczny na krew utajoną w stolcu, a po ukończeniu 50. roku wziernikowanie odbytnicy co około 5 lat. Rak płuca. Pierwsze objawy to uporczywy kaszel, plwocina zawierająca krew, świsz­czący kaszel, ból w klatce piersiowej lub barku, obrzęk szyi lub twarzy, nawracające zapalenia płuc lub oskrzeli. Wykrycie i rozpoznanie daje zdjęcie rentgenow­skie klatki piersiowej, wziernikowanie oskrzeli i badanie cytologiczne plwociny. Rak płuca występuje w dwóch głównych postaciach : drobnokomórkowy i niedrobnokomórkowy.

Objawy chorób nowotworowych, ich cechy i przebieg są charakterystyczne dla umiejscowienia nowotworu oraz stopnia nasilenia choroby. Pewne cechy są wspól­ne dla wszystkich niemal rodzajów nowo­tworów. Ryzyko rozwoju choroby rośnie zwykle z wiekiem. Całkowite wyleczenie litego guza - usunięcie z organizmu wszel­kich śladów raka - jest na ogół tym trud­niejsze, im jest on większy i im później został wykryty. Przerzuty do odległych miejsc organizmu są bardziej niepokojące niż rozsiew miejscowy, czyli przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych. Właśnie zasięg przerzutów jest podstawą okre­ślenia stopnia zaawansowania choroby nowotworowej.

Do objawów, które powinny wzbu­dzić niepokój należą :

1. Objawy hematologiczne :
- postępująca niedokrwistość spowodo­wana m.in. przewlekłym krwawieniem oraz upośledzeniem wchłaniania, wy­stępująca szczególnie często u chorych z nowotworami przewodu pokarmowego;
uszkodzenie szpiku u chorych na raka trzustki wskutek procesów zakrzepo­wych (co manifestuje się wędrującym zapaleniem zakrzepowym żył)

2. Odczyny immunologiczne, czyli dwa pod­stawowe ich typy :
- odpowiedź komórkowa (czyli nadwraż­liwość typu późnego) np. w przypadku ziarnicy złośliwej;
- odpowiedź humoralna (np. w przebiegu mięsaka limfatycznego)

3. Objawy hormonalne :
- są bardzo charakterystyczne dla nowotworów gruczołów dokrewnych. Ponadto występują w przebiegu nowo­tworów innego pochodzenia (np. raka płuc)

4. Objawy neurologiczne :
- dochodzi do nich najczęściej u zaawan­sowanie chorych na raka płuc

5. Zmiany kostno-stawowe :
- u chorych z zaawansowanymi nowotwo­rami (przede wszystkim w przebiegu raka płuc) stwierdza się niekiedy maczugowate zgrubienia palców.

Oprócz tych wszystkich objawów często pierwszym sygnałem o toczącym w orga­nizmie procesie nowotworowym jest ból w miejscu chorobowo zmienionym. Towarzy­szy on 2/3 chorych z zaawansowanym pro­cesem nowotworowym i dużej liczbie (1/3) pacjentów już leczonych (poddanych che­mioterapii lub innym formom leczenia).